Trái nhàu còn gọi là cây ngao theo y học cổ truyền có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, điều kinh, hoạt huyết. Bên cạnh đó, theo Dược điển Việt Nam 5 ghi chép thì trái nhàu còn có tác dụng làm tăng cường miễn dịch. Vậy dựa vào đâu mà trái nhàu có được công dụng tuyệt vời này, hãy cùng Đông dược Trần Gia tìm hiểu nhé.
1. Trái nhàu là gì?
Trái nhàu có tên khoa học là Fructus Morindae citrifoliae
Là quả già hay quả chín, tươi hoặc khô của cây Nhàu (Morinda citrifoliae L.) họ Cà phê (Rubiaceae).
Hình ảnh trái nhàu cùng lá (ảnh ST)
Cây nhàu cao khoảng 6 -8m, thân cành nhẵn, cành non mập mạp có 4 cạnh, hơi dẹt, có rãnh màu lục hoặc nâu nhạt. Lá mọc đối, hình bầu dục, hoặc hình trứng. Cụm hoa mọc ở kẽ lá, màu trắng sau vàng nhạt. Quả thịt, hình trứng hoặc hình cầu, gồm nhiều quả hạch dính vào nhau. Khi chín có màu vàng hoặc hồng nhạt.
Tại Việt Nam, nhàu thường mọc hoang ở vùng rừng thứ sinh hoặc rừng phục hồi sau nương rẫy, thậm chí cả ở vùng rừng ven biển; phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền Trung, như Khánh Hòa, Bình Định…. Hiện nay có trồng nhiều nơi ở miền bắc như Hà Nội, Ba Vì, Thái Bình…. Nhàu thường được trồng ở vườn xen lẫn với các cây ăn quả khác. Quả nhàu, thu hái khi quả đã già hoặc sắp chín, rửa sạch, để ráo nước, cắt thành từng khoanh tròn ngang quả dầy 5mm, phơi trong bóng râm cho khô, nơi thoáng gió, hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ 50 độ C đến khô.
2. Công dụng của trái nhàu theo y học cổ truyền
Theo Dược điển Việt Nam 5, trái nhàu có vị chát, quy kinh thận, đại tràng.
Trái nhàu có tác dụng: Nhuận tràng, lợi tiểu, điều kinh, hoạt huyết
Trái nhàu sử dụng trong các trường hợp: Táo bón, tiểu tiện không thông, điều kinh, hạ sốt, chữa ho, hen. Ngoài ra, trái nhàu còn dùng với tính chất tăng cường miễn dịch, tăng sức đề kháng cho cơ thể.
Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng từ 12 g đến 16 g, dạng thuốc sắc hoặc ngâm rượu.
3. Trái nhàu có thật sự làm tăng cường miễn dịch ?
Vỏ rễ nhàu chứa thành phần moridon, axít rubicloric, alizarin α – methyl ether và một số dẫn chất của hợp chất anthraquinon. Lá nhàu chứa iridoidglycosid. Quả nhàu có chất damnacanthal, tinh dầu, rutin, a xít asperulosid, nhiều nguyên tố vi lượng, trong đó có selen.
Theo nghiên cứu năm 2008 của tác giả Afa K Palu và cộng sự về hiệu quả của dịch chiết trái nhàu lên tác dụng điều hòa miễn dịch ở chuột. Trong ống nghiệm nước ép trái nhàu cô đặc (1,5mg/mL) có khả năng kích hoạt cannabinoid 2 (CB2), nhưng ức chế các thụ thể cannabinoid 1 (CB1) theo cách phụ thuộc vào nồng độ. In vivo, uống dịch triết trái nhàu trong 16 ngày làm giảm sản xuất IL-4, nhưng tăng sản xuất IFN-gamma. Những kết quả này cho thấy trái nhàu (noni) điều chỉnh hệ thống miễn dịch thông qua kích hoạt các thụ thể CB2 và ức chế IL-4, nhưng làm tăng sản xuất các cytokine IFN-gamma. Nó cũng có thể phát huy tác dụng điều hòa miễn dịch có lợi trong các điều kiện liên quan đến phản ứng miễn dịch không đầy đủ.
Kết quả nghiên cứu những năm gần đây cho thấy: Dịch quả nhàu chứa chất damnacanthal có tác dụng ức chế nhiều loại tế bào ung thư do làm giảm lượng máu tới khối u. Dịch chiết quả nhàu làm giảm sự tiết dịch của niêm mạc dạ dày, tá tràng. Dựa vào những dẫn chứng cụ thể trên, có thể khẳng định tính điều hòa miễn dịch, cụ thể là tăng cường miễn dịch của trái nhàu đối với người sử dụng từ đó ứng dụng sử dụng trái nhàu vào các bệnh lý cụ thể.
Trái nhàu rất tốt cho trường hợp viêm dạ dày thể đa toan hoặc trường hợp trào ngược dịch dạ dày, viêm phế quản, hen suyễn; các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, vảy nến, đái tháo đường tuýp 2, bệnh lupus ban đỏ, bệnh nhiễm khuẩn, viêm gan mạn tính.
4. Một số bài thuốc có chứa trái nhàu
Cây nhàu có rất nhiều tác dụng chữa bệnh, tùy vào mục đích sử dụng của người thầy thuốc mà sử dụng các bộ phận khác nhau như lá, rễ, thân, quả. Trong phạm vi bài viết, Đông dược Trần Gia xin giới thiệu cho bạn đọc một số bài thuốc có chứa trái (quả) của cây nhàu.
4.1. Chữa đau lưng, nhức xương khớp: Rễ nhàu hay quả nhàu non, thái nhỏ 100g, ngâm với 800 ml rượu. Sau 3-4 tuần chiết lấy dịch ngâm. Thêm rượu chiết vài lần, gộp dịch chiết. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 20 ml trước bữa ăn.
4.2. Kích thích tiêu hóa, lợi tiểu, điều kinh, đại tiện táo: Quả nhàu chín 3-5 quả, ăn với muối.
4.3. Trị kiết lỵ: Quả nhàu già 3 quả, nướng chín ăn.
4.4. Trị mất ngủ, thống phong (goute), kinh nguyệt không đều, khí hư bạch đới: Quả nhàu chín 1 kg, đường cát 200g, rượu 1200ml.
Nhàu chín rửa sạch, xay nhuyễn luôn cả hạt cùng với đường và rượu vừa đủ, để vào lọ thủy tinh đậy kín, ủ 5-7 ngày, chắt lấy nước cốt. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 5ml, sau ăn. Nếu không uống được rượu thì pha loãng với nước ấm.
4.5. Hỗ trợ điều trị vết thương phần mềm (bầm, bong gân, trật khớp, tụ huyết, sưng đau): Quả nhàu chín bẻ đôi thoa lên vết bầm, sau đó bỏ hột giã nát, đắp vào nơi tổn thương, băng lại, ngày thay thuốc 2 lần.
5. Liver -T – một trong những bài thuốc có thành phần quả nhàu
Liver – T là bài thuốc gia truyền, có thành phần tự nhiên bao gồm: Silymarin có trong cây kế sữa, ưng bất bạc, quả nhàu, …. Có công dụng rất tốt trong việc hỗ trợ phòng ngừa và điều trị các bệnh lý về gan. Thông qua thử nghiệm lâm sàng đã cho thấy sản phẩm Liver – T có tác dụng:
- Thải độc gan, tăng cường chức năng gan, làm mát gan. Hỗ trợ giảm các triệu chứng do chức năng gan kém như mề đay, mẩn ngứa;
- Bảo vệ gan trước các tác nhân gây hại, đặc biệt tốt cho những người đang trong quá trình hoá trị, xạ trị;
- Hỗ trợ giảm men gan, viêm gan và các triệu chứng liên quan như vàng da, sạm da;
- Hỗ trợ phòng và điều trị xơ gan, ức chế sự phát triển và kích hoạt quá trình tự chết của tế bào ung thư gan
Sản phẩm Liver – T được khuyên dùng cho:
- Người đang điều trị các bệnh về gan, người có chức năng gan kém;
- Người có chức năng Gan suy giảm
- Người bệnh đang trong quá trình sử dụng thuốc Tây hoặc trong quá trình hoá trị, xạ trị;
- Người cần được bảo vệ gan như người uống nhiều bia, rượu, người thường xuyên sử dụng chất kích thích;
Trên đây là những thông tin về trái nhàu. Bài viết được tham khảo ý kiến từ bác sĩ chuyên gia của Đông Dược Trần Gia. Nếu có thắc mắc gì về sức khỏe hoặc về sản phẩm Liver – T, bạn hãy điền vào Form bên dưới hoặc liên hệ với chúng tôi qua hotline MIỄN PHÍ: 1900 3346/ 0983848084 để được tư vấn. Chúc quý vị có sức khoẻ dẻo dai, công việc hanh thông!